* ( « إِلَّا آلَ لُوطٍ نَجَّيْناهُمْ بِسَحَرٍ » ) * قمر : 34 . ناگفته نماند آياتيكه جريان رفتن آل لوط را بيان ميكنند در آنها هست كه فرشتگان گفتند : تو با خانواده ات پاسى از شب گذشته برويد * ( « فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ . . . » ) * هود : 81 . در اين صورت ميتوان گفت كه آنها در شب رفته و طرف صبح از منطقهء خطر گذشته‌اند لذا فرموده * ( « نَجَّيْناهُمْ بِسَحَرٍ » ) * . اسحار * ( « وَالْقانِتِينَ وَالْمُنْفِقِينَ وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالأَسْحارِ » ) * آل عمران : 17 . * ( « وَبِالأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ » ) * ذاريات : 18 . اسحار جمع سحر است آيات از استغفار در سحرگاهها حكايت مىكند كه بهترين وقت براى ياد خداست خوشا به حال آنان كه در آن اوقات مبارك با خداى خود راز و نياز دارند . سحور طعامى است كه در آنوقت تناول شود و تسحّر خوردن آنست ( راغب ) . سحق : ( بضمّ س ) دورى و بفتح آن بشدّت كوبيدن و از بين بردن است در اقرب گويد « سحقه سحقا : دقّه اشد الدّق » صحاح گويد : « السحق البعد » * ( « فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقاً لأَصْحابِ السَّعِيرِ » ) * ملك : 11 . « سحقا » مفعول است بفعل محذوف اسحقهم اللَّه سحقا يعنى : دورى باد از رحمت خدا باهل سعير * ( « وَمَنْ يُشْرِكْ بِالله فَكَأَنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُه الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِه الرِّيحُ فِي مَكانٍ سَحِيقٍ » حج : 31 . سحيق بمعنى مسحوق و مكان دور است يعنى هر كه به خدا شرك ورزد گوئى از آسمان افتاده و مرغ ( لشخوار ) او را بسرعت ميگيرد و يا باد به مكان دورش ميبرد يعنى رشته اش از خدا بريده و به خود وا گذاشته است . اسحق : عليه السّلام فرزند حضرت ابراهيم از پيامبران مشهور ، نام مباركش هفده بار در قرآن مجيد آمده است آيهء * ( « وَما أُنْزِلَ إِلى إِبْراهِيمَ وَإِسْماعِيلَ وَإِسْحاقَ . . . » ) * بقره : 136 . و * ( « وَأَوْحَيْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَإِسْماعِيلَ وَإِسْحاقَ وَيَعْقُوبَ . . . » ) * نساء : 163 . و غيره مقام